************************************************************************************************************************

WIADOMOŚCI – TUDÓSÍTÁSOK – ZPRÁVY

 

Gazeta członków ruchu politycznego COEXISTENTIA-WSPÓLNOTA

A COEXISTENTIA-EGYÜTTÉLÉS politikai mozgalom tagjainak lapja

Noviny členů politického hnutí COEXISTENTIA-SOUŽITÍ

 

www.coexistentia.cz

 

nr 121  (4/2023)                    10. 4. 2024

************************************************************************************************************************

 

Uroczystość z okazji 150. rocznicy urodzin Wincentego Witosa – pierwsza część uroczystości odbyła się pod pomnikiem w Gródku

 Emlékünnepség Wincent Witos születésének 150.-ik évfordulójára – az ünnepség első része a hrádeki emlékműnél történt

 Slavnost u příležitosti 150. výročí narozenin Wincenta Witose – první část slavnosti se konala u pomníku v Hrádku

 

Uroczystości wspomnieniowe w Stonawie, Olbrachcicach i Suchej Górnej

 Emlékünnepségek Stonaván, Albrechticén és Horní Suchán

 Vzpomínkové slavnosti ve Stonavě, Albrechticích a Horní Suché

 

W sobotę 27.1.2024 r. działacze ruchu politycznego COEXISTENTIA – Stanisław Gawlik, Józef Tobola i Władysław Niedoba wzięli udział w uroczystościach w Stonawie, Olbrachcicach i Suchej Górnej. Celem tegorocznych uroczystości było oddanie hołdu wszystkim polskim żołnierzom poległym w siedmiodniowym konflikcie zbrojnym o Śląsk Cieszyński. Plan wizyty na cmentarzach został opracowany na podstawie wykazu istniejących grobów poległych żołnierzy. Wieńce na wszystkich trzech cmentarzach złożono w doniosłej atmosferze, w asyście Honorowej Straży Granicznej RP. Obecni byli m.in. konsul generalna Rzeczypospolitej Polskiej w Ostrawie, Izabella Wołłejko-Chwastowicz, prezesi Zarządu Głównego PZKO i Kongresu Polaków w Republice Czeskiej, Helena Legowicz i Mariusz Wałach.

 

Szombaton, 2024 január 27-én Stanislav Gawlik, Josef Tobola és Vladislav Niedoba a COEXISTENTIA politikai mozgalom vezető tagjai ünnepségen vettek részt Stonaván, Albrechticén és Horní Suchán. Az idei ünnepségek célja az volt hogy leróják tiszteletüket a Těšíni Sziléziáért vívott hétnapos katonai konfliktusban elesett összes lengyel katona előtt. A temetőlátogatások terve az elesett katonák meglévő sírjainak alapján lett megtervezve. A virágokat mindhárom temetőben jelentős környezetben, a Határőrség díszegysége részvételével helyezték el a sírokra. Jelen voltak többek között Izabella Wołłejko-Chwastowicz a Lengyel Köztársaság meghatalmazott ostravai főkonzulja, valamint Helena Legowicz a PZKO (Polski Związek Kulturalno-Oświatowy = Lengyel Kulturális és Ismeretterjesztő Társaság) Főbizottságának elnöke és Mariusz Wałach a Lengyelek Kongresszusa (Kongres Poláků) Főbizottságának elnöke. 

 

V sobotu 27. 1. 2024 funkcionáři politického hnutí COEXISTENTIA – Stanislav Gawlik, Josef Tobola a Vladislav Niedoba se zúčastnili slavnosti ve Stonavě, Albrechticích a Horní Suché. Cílem letošních slavnosti bylo vzdání holdu všem polským vojákům padlým v sedmidenním vojenském konfliktu o Těšínské Slezsko. Plán návštěvy hřbitovů byl zpracován na základě existujících hrobů padlých vojáků. Květiny na všech třech hřbitovech byly položeny ve významném prostředí, za asistence Čestné hraniční stráže. Přítomní byli m.j. generální konzulka Polské republiky v Ostravě Izabella Wołłejko-Chwastowicz, předsedové Hlavního výboru PZKO a Kongresu Poláků v České republice, Helena Legowicz a Mariusz Wałach.

 

Działacze COEXISTENTII na cmentarzu w Stonawie

 A COEXISTENTIA vetező tagjai a stonavai temetőn

Funkcionáři COEXISTENTIE na hřbitově ve Stonavě

 

Uroczystości z okazji 150. rocznicy urodzin Wincentego Witosa

A Wincent Witos születésének 150-ik évfordulója alkalmábol vendezett ünnepség

Slavnosti u příležitosti 150. výročí narození Wincenta Witose

 

W sobotę 27.1.2024 r. odbyły się w Gródku uroczystości z okazji 150. rocznicy urodzin trzykrotnego premiera polski, Wincentego Witosa. Zorganizowały je Miejscowe Koło PZKO w Gródku, organizacja pożytku publicznego Koexistencia opp. oraz Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Ostrawie. Z Pragi przyjechał ambasador Mateusz Gniazdowski, a z Wierzchosławic, miejsca urodzenia Witosa, delegacja Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa. Pierwsza część uroczystości odbyła się przed poświęconym pomnikiem Witosa, część prelekcyjna i artystyczna w Domu PZKO. Sześcioletni pobyt Witosa w Czechosłowacji, Ryszard Ochwat, przewodniczący Towarzystwa, określił jako bardzo ważny. Goście z Wierzchosławic wręczyli organizatorom pięć tomów „Dzieł wybranych”, które powstały na podstawie rękopisów Witosa. Pobyt w Czechosłowacji omówił prelegent, Stanisław Gawlik. W części artystycznej przedstawiły się dzieci polskiej szkoły podstawowej w Gródku.

 

Szombaton, 2024 január 27-én Hrádekban ünnepséget tartottak Wincent Witos háromszoros lengyel miniszterelnök születésének 150.-ik évfordulója alkalmából. A szervezést a PZKO hrádeki Helyi Szervezete, a Koexistencia o.p.s. közhasznú társaság valamint a Lengyel Köztársaság Ostravai  Főkonzulátusa végezte. Prágából idelátogatott Mateusz Gniazdowski nagykövet, Wierzchoslavicéről, Witos szülőhelyéről pedig a Wincent Witos Múzeum Baráti Társaság. Az ünnepség első része Witos felszentelt emlékművénél történt, az előadási és a művészi része pedig a PZKO Házban. Witos hatéves csehszlovákiai tartózkodását Ryszard Ochwat a Baráti Társaság elnöke nagyon fontosnak jelölte meg. A wierzchoslavi vendégek a rendezőknek átadták a „Válogatott írások (Dzieł wybranych)” öt kötetét, ezek Witos kéziratainak alapján íródtak. A Csehszlovákiában tartózkodásról az előadó, Stanislaw Gawlik beszélt. A művészi részben a hrádeki lengyel alapiskola gyerekei tartottak bemutatót.

 

V sobotu 27. 1. 2024 se konaly v Hrádku slavnosti u příležitosti 150. výročí narození trojnásobného polského premiéra Wincenta Witose. Uspořádaly je: Místní skupina PZKO Hrádek, obecně prospěšná společnost Koexistencia o.p.s. a také Generální konzulát Polské republiky v Ostravě. Z Prahy přijel velvyslanec Mateusz Gniazdowski, a z Wierzchosławic, místa narození Witose, delegace Sdružení přátel muzea Wincenta Witose. První část slavnosti se konala u vysvěceného pomníku Witose, část přednášková a umělecká v Domě PZKO. Šestiletý pobyt Witose v Československu, Ryszard Ochwat, předseda Sdružení, označil jako velmi důležitý. Hosté z Wierzosławic předali pořadatelům, pět svazků „Vyvolených spisů (dzieł wybranych)”, které vznikly na základě rukopisů Witose. Pobyt v Československu probral přednášející, Stanislav Gawlik. V umělecké části se prezentovaly děti polské základní školy Hrádek.

 

Wincenty Witos w 1939 roku przekroczył granicę w Datyniach Dolnych

 Wincent Witos a határt Dolní Datyněnél lépte át 1939-ben

 Wincent Witos v roce 1939 překročil hranici v Dolních Datyních

 

Wincenty Witos w latach 1933-1939, jako opozycjonista skazany w procesie brzeskim, przebywał na emigracji w Czechosłowacji. Świadkiem jego nielegalnego przekroczenia granicy był Alfred Kołorz z Datyń Dolnych. Wspomnienia już nieżyjącego Kołorza zapisał przed laty jego przyjaciel, Stanisław Gawlik. „Głos – gazeta Polaków w Republice Czeskiej” zamieścił w numerze z 19.1.2024 r. artykuł „Polski premier na czechosłowackiej emigracji” ze wspomnieniami Stanisława Kołorza, syna Alfreda Kołorza. Granica między Polską i Protektoratem Czechy i Morawa przebiegała w 1939 roku przez Datynie Dolne, dziś część Hawierzowa, w pobliżu gospodarstwa Kołorzów. Datynie Dolne znajdowały się po polskiej stronie. Młody Alfred wypasał krowy na przygranicznej łące. Tego marcowego poranka na pastwisko przyszedł jego dziadek z obcym mężczyzną. Kazali mu pognać krowy na granicę, tego ale nie wolno było robić. Ale dziadek był nieugięty, wnuk musiał go posłuchać. Kiedy bydło już miało przejść przez granicę na stronę Protektoratu, zbiegli się czescy celnicy i niemieccy żołnierze ochrony granicy, by je odegnać. Wtedy, spomiędzy drzew, od strony Protektoratu, wyszedł jakiś mężczyzna, przeszedł przez mostek i już po polskiej stronie udał się do czekającego na niego samochodu. Później Alfred dowiedział się od dziadka, że ów Pan był premierem Polski.

 

Wincent Witos mint a breszti perben elítélt ellenzéki politikus, 1933-1939 között emigrációban tartózkodott Csehszlovákiában. Witos illegális határátlépésének tanúja volt Alfréd Kolorz Dolní Datyněről. Kolorz emlékeit (aki már nem él) évekkel ezelőtt jegyezte le barátja Stanislaw Gawlik. A „Glos újság- a csehországi lengyelek újságja” a 2024 január 19.-i számában megjelentetett egy cikket „A lengyel miniszterelnök csehszlovák emigrációban” címmel , amelyben Stanislav Kolorz, Alfréd Kolorz fia emlékezett meg az eseményről. 1939-ben a határ Lengyelország és a Cseh-Morva Protektorátus között Dolní Datyně területén húzódott (Dolní Datyně ma Havířov város része), közel a Kolorz-család gazdaságához. Dolní Datyně a lengyel  részen terült el. A fiatal Alfréd a teheneket legeltette a határközeli legelőn. Azon a márciusi reggelen nagyapja egy ismeretlen férfival együtt jött a legelőre. Alfrédnak megparancsolták hogy hajtsa át a teheneket a határ másik oldalára, habár ez tilos volt. Ám a nagyapa hajthatatlan volt, így az unokának szót kellett fogadnia. Amikor már a marhák mentek át a határon a Protektorátus oldalára, akkor odafutottak a cseh vámosok és a német határőrség katonái hogy elhajtsák őket. Akkor a fák között, a Protektorátus oldaláról előjött egy ismeretlen férfi aki átment a kis hídon és már a lengyel oldalon beült az ott várakozó személyautóba. Később Alfréd megtudta a nagyapjától hogy az az úr Lengyelország miniszterelnöke volt.

 

Wincent Witos v letech 1933-1939, jako opoziční politik odsouzen v břeském procese, pobýval na emigraci v Československu. Svědkem jeho nelegálního překročení hranice byl Alfréd Kołorz z Dolních Datyní. Vzpomínky už nežijícího Kołorze zapsal před lety jeho přítel, Stanislav Gawlik. „Głos – noviny Poláků v České republice” zveřejnil v čísle z 19. 1. 2024 článek „Polský premiér v československé emigraci” ze vzpomínkami Stanislava Kołorze, syna Alfréda Kołorze. Hranice mezi Polskem a Protektorátem Čechy a Morava probíhala v 1939 roce Dolními Datyněmi, dnes částí Havířova, poblíž hospodářství Kołorzů. Dolní Datyně se nacházely na polské straně. Mladý Alfréd pásl krávy na příhraničním pastvišti. Toto březnové ráno na pastviště přišel jeho dědeček z neznámým mužem. Nařídili mu odehnat krávy za hranici, ale to bylo zakázáno. Ale dědeček byl neoblomný, vnuk musel ho poslechnout. Když dobytek už měl projít hranicí na stranu Protektorátu, zběhli se čeští celníci a němečtí vojáci ochrany hranic, aby je odehnat. Tehdy, mezi dřevinami, ze strany Protektorátu vyšel neznámý muž, přešel mostkem a už na polské straně odebral se do čekajícího na něho auta. Později se Alfréd dozvěděl od dědečka, že tímto Pánem byl premiér Polska.

 

Życiorys Wincentego Witosa

 Životopis Wincenta Witose

 

Wincenty Witos, „wójt z Wierzchosławic”, dzięki samozaparciu i pracowitości doszedł do najwyższych godności w państwie. Był wieloletnim przywódcą ruchu ludowego, jednym z głównych budowniczych II Rzeczypospolitej i trzykrotnym premierem.

    Wincenty Witos urodził się 21.1.1874 r. w Wierzchosławicach w powiecie tarnowskim. Pochodził z niezamożnej rodziny chłopskiej. Był najstarszym z trojga dzieci Wojciecha i Katarzyny z domu Sroki. Miał dwóch młodszych braci – Andrzeja i Jana. Edukację rozpoczął później niż jego rówieśnicy, mając dziesięć lat. Z powodu trudnej sytuacji materialnej nie mógł jednak kontynuować nauki. W 1895 r. zdecydował się pisać jako korespondent do „Przyjaciela Ludu”, swój pierwszy artykuł „Obrazki ze wsi” podpisał pseudonimem Maciej Rydz. W latach 1895-1897 odbył służbę wojskową w pułku piechoty w Tarnowie, a następnie w pułku artylerii w Krakowie. Później zajął się prowadzeniem gospodarstwa w Wierzchosławicach. 8.2.1898 r. ożenił się ze starszą od siebie o trzy lata Katarzyną Tracz. W 1899 r. przyszło na świat ich jedyne dziecko – córka Julia.

    Na młodość Witosa przypadł okres kształtowania się ruchu ludowego w Galicji. 28.7.1895 r. w Rzeszowie powstało Stronnictwo Ludowe, które stanowiło sobie za cel szeroko rozumianą emancypację społeczną, gospodarczą i polityczną chłopów. Witos stał się jego członkiem. W swojej działalności koncentrował się przede wszystkim na bieżących problemach mieszkańców wsi. W swoich artykułach do „Przyjaciela Ludu” dużo uwagi poświęcał oświacie, poprawie warunków życia chłopów oraz uświadamianiem narodowym wśród mieszkańców wsi. W 1907 r. na zjeździe w Rzeszowie Stronnictwo Ludowe zostało przekształcone w Polskie Stronnictwo Ludowe, a Witos został wybrany na członka władz partii, tj. Rady Naczelnej. W 1908 r. został posłem na Sejm Krajowy we Lwowie. Pomimo braku doświadczenia parlamentarnego stał się jednym z aktywniejszych posłów. W 1911 r. został wybrany na posła z okręgu tarnowskiego do Rady Państwa w Wiedniu, pełnił tę funkcję aż do końca I wojny światowej.  Po opowiedzeniu się po stronie przeciwników dotychczasowego prezesa PSL Jana Stapińskiego i wystąpieniu z partii w 1913 r. zaangażował się w tworzenie nowej formacji politycznej. 2.2.1914 r. powołano Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”. Jego prezesem został Jakub Bojko, a wiceprezesem Witos. Wójtem Wierzchosławic Witos był od 1908 r. do 1931 r., urząd sprawował przez pięć kadencji.

    28.6.1914 r. w Sarajewie został zamordowany następca tronu Austro-Węgier, arcyksiążę Franciszek Ferdynand Habsburg. Wkrótce wybuchła I wojna światowa. Witos został wybrany na wiceprezesa sekcji zachodniej Naczelnego Komitetu Narodowego. Poparł akcję tworzenia Legionów Polskich. W lutym 1915 r. został zmuszony do wyjazdu do Szwajcarii. W Vevey spotkał się z Henrykiem Sienkiewiczem, a we Fryburgu z polskimi działaczami partyjnymi z zaborów niemieckiego i rosyjskiego. Nawiązał kontakty z członkami Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego, popierającego Ententę – Francję, Rosję i Wielką Brytanię. Sam należał do Ligi Narodowej. Od tego momentu w działalności Witosa i PSL „Piast” zaczęło się stopniowe odchodzenie od koncepcji proaustriackiej. W 1917 r. Witos wykazywał niezwykłą aktywność polityczną której głównym celem było powstanie niepodległego państwa polskiego. Współpracował m.in. z politykami Narodowej Demokracji. Doprowadziło to do przeforsowania specjalnej rezolucji na forum Koła Polskiego w Wiedniu. Poseł Włodzimierz Tetmajer, członek klubu PSL „Piast”, przy wsparciu Witosa zgłosił projekt rezolucji o powstaniu państwa polskiego z ziem wszystkich zaborów, ze swobodnym dostępem do morza. Zagłosowali za nią ludowcy, endecy i socjaliści. Witos protestował przeciwko negocjacjom pokojowym państw centralnych z bolszewicką Rosją w Brześciu nad Bugiem.

    W październiku 1918 r. rozpoczął się rzeczywisty demontaż Austro-Węgier. W Galicji proces ten zainicjowało powstanie Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. 28.10.1918 r. w Krakowie posłowie Koła Polskiego utworzyli Polską Komisję Likwidacyjną, która miała funkcjonować do chwili przejęcia tego terenu przez ogólnokrajowy rząd polski, Wincenty Witos, jako lider PSL „Piast” został członkiem prezydium, a następnie przewodniczącym. W tym momencie stał się formalnie najważniejszym politykiem ziem zaboru austriackiego. Witos bronił polskiego interesu narodowego również w wojnie polsko-ukraińskiej. Gdy 7.11.1918 r. w Lublinie został powołany Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele, Witosa mianowano ministrem, ten jednak nie zgodził się wejść w skład gabinetu Daszyńskiego. Sytuacja na ziemiach polskich zaczęła się stabilizować po przyjeździe do Warszawy Józefa Piłsudskiego. 11.11.2018 r. przejął on od Rady Regencyjnej władzę wojskową na terenie kraju, a trzy dni później – cywilną. Powołano gabinet Jędrzeja Moraczewskiego. Witos odmówił przyjęcia nominacji zbyt radykalnym programem społecznym nowo utworzonego rządu.

    Wraz z uzyskaniem niepodległości przed PSL „Piast” stanęły nowe wyzwania. Witos został wybrany na prezesa stronnictwa. W wyborach parlamentarnych do Sejmu Ustawodawczego ugrupowanie Wincentego Witosa odniosło ogromny sukces wyborczy. Witos wielokrotnie zabierał głos z mównicy sejmowej. Szczególnie wiele uwagi poświęcał problemom rolnictwa i sprawom zagranicznym. Fundamentalnym problemem było utrwalenie granic kraju. Utworzony 23.6.1919 r. rząd Władysława Grabskiego przetrwał zaledwie miesiąc. Upadł, gdy okazało się, że podczas konferencji w Spa 5-10.6.1919 r., w zamian za polityczne i wojskowe wsparcie Francji i Wielkiej Brytanii w konflikcie z bolszewicką Rosją, zgodził się na arbitralne decyzje Ententy – uznanie linii Curzona na wschodnią granicę Rzeczypospolitej, oddanie Wileńszczyzny Litwie, niekorzystny podział Śląska Cieszyńskiego i Małopolski Wschodniej. Społeczeństwo potrzebowało impulsu. Nowy rząd na czele z Wincenty Witosem został zaprzysiężony 24.7.1919 r. Teki w jego gabinecie objęli przedstawiciele niemal wszystkich ugrupowań parlamentarnych. W związku z rozkazem bolszewików zajęcia Warszawy, Witos apelował: „musimy podjąć walkę na śmierć i życie, bo lepsza nawet śmierć niż życie w kajdanach, lepsza śmierć niż podła niewola”. Ostatecznie, w wyniku cudu nad Wisłą, oddziały Armii Czerwonej zostały rozbite i w dużej części zniszczone. W lipcu 1921 r. Witos został odznaczony Orderem Orła Białego. Był to jeden z ostatnich wyrazów uznania dla premiera. Słabnące zagrożenie zewnętrzne spowodowało, że odżył partykularyzm, powróciły animozje międzypartyjne i międzyludzkie. Rząd Witosa przetrwał do września 1921 r.

    W listopadzie 1922 r. odbyły się wybory parlamentarne. PSL „Piast“ odniosło spektakularny sukces, zdobyło 70 mandatów poselskich i 17 senatorskich. Marszałkiem Sejmu został polityk PSL „Piast“, Maciej Rataj. W styczniu 1923 r. po tragicznej śmierci prezydenta Gabriela Narutowicza Witos podjął starania o utworzenie trwałej koalicji. Z uwagi na sejmową geografię można było to osiągnąć jedynie przez sojusz centrum i prawicy. 17.5.1923 r. została podpisana umowa koalicyjna, tzw. pakt lanckoroński. Jej sygnatariuszami byli liderzy Związku Ludowo-Narodowego, Chrześcijańskiej Demokracji i PSL „Piast“. 28.5.1923 r. utworzono rząd centroprawicowy, na którego czele stanął Wincenty Witos. Głównym celem było zrównoważenie budżetu państwa przez wprowadzenie stabilnego systemu przychodów. Polska nie potrafiła uporać się z rosnącym deficytem budżetowym. Hiperinflacja uderzyła przede wszystkim w robotników i urzędników. Gwałtowny spadek stopy życiowej spowodował rosnącą falę strajków. Śmiertelne ofiary były w Krakowie, Borysławiu, Tarnowie. Rząd Witosa utracił parlamentarną większość i podał się do dymisji. 19.12.1923 r. prezydent Stanisław Wojciechowski powołał pozaparlamentarny gabinet fachowców z Władysławem Grabskim na czele. Witos pozytywnie oceniał wyniki pracy swego rządu. Bronił też ministra spraw wewnętrznych, Władysława Kiernika, którego lewica obciążała odpowiedzialnością za ofiary w strajkach. Winą za kryzys polityczny i gospodarczy obarczał przede wszystkim lewicę oraz piłsudczyków.

    Na przełomie kwietnia i maja 1926 r. doszło do dymisji rządu Aleksandra Skrzyńskiego Kryzys gospodarczy powodował niechęć do brania odpowiedzialności za państwo. 10.5.1926 r. prezydent powołał Wincentego Witosa na stanowisko premiera. W skład rządu weszły PSL „Piast“, Chrześcijańska Demokracja, Narodowa Partia Robotnicza i Związek Ludowo-Narodowy. Nowy gabinet spotkał się z gwałtowną krytyką. Piłsudski uznał, że jest to najdogodniejszy moment do przeprowadzenia zamachu stanu. 12.5.1926 r. Piłsudski na czele oddanych sobie oddziałów ruszył na Warszawę. Doszło do walk między wojskami rządowymi a oddziałami marszałka Piłsudskiego. 14.5.2026 r. Piłsudski opanował całą Warszawę. Rada Ministrów ewakuowała się do Wilanowa, prezydent Wojciechowski opuścił Belweder. Drogę do Wilanowa rząd odbył pieszo pod osłoną oddziału płk Władysława Andersa. Podczas przewrotu zginęło 379 osób, w tym 164 cywili. Blisko tysiąc osób zostało rannych. Zmienił się system polityczny Polski z demokracji parlamentarnej na dyktaturę kwazi-parlamentarną. 31.5.1926 r. Zgromadzenie Narodowe wybrało Józefa Piłsudskiego na prezydenta. Piłsudski jednak urzędu nie przyjął, chodziło wyłącznie o zalegalizowanie zamachu. Prezydentem został Ignacy Mościcki. Została uchwalona majowa nowela konstytucyjna. Do zdecydowanej opozycji PSL „Piast“ przeszło wiosną 1927 r. Rządząca Sanacja powołała Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem. 14.9.1927 r. zawiązała się centrolewicowa koalicja, w której skład weszły: Stronnictwo Chłopskie, Polska Partia Socjalistyczna, PSL „Wyzwolenie“, PSL „Piast“, Chrześcijańska Demokracja i Narodowa Partia Robotnicza. Centrolew domagał się przestrzegania konstytucji, apolityczności sądownictwa, wojska i administracji oraz zaprzestania represji policyjnych. 29.6.1930 r. w Krakowie odbył się Kongres Obrony Prawa i Wolności Ludu, następnie 1500 delegatów manifestowało. Uczestnicy Kongresu twierdzili, że Polska „znajduje się od czterech lat pod władzą dyktatury Józefa Piłsudskiego“. Gdy Centrolew zapowiedział kolejne protesty, prezydent na wniosek premiera rozwiązał parlament i wyznaczył wybory na 16.11.1930 r. W związku z tym Centrolew wytworzył blok wyborczy pod nazwą Związek Obrony Prawa i Wolności Ludu. Kilka godzin później jego członkowie zostali aresztowani i przewiezieni do Brześcia nad Bugiem oraz do więzienia w Grójcu.

    Zmiany w życiu politycznym Polski po przewrocie majowym doprowadziło do zjednoczenia ruchu ludowego. 15.3.1931 r. powstało Stronnictwo Ludowe, Witos objął w nim funkcję prezesa Rady Naczelnej. Jesienią 1931 r. oskarżono działaczy opozycyjnych o przygotowanie zamachu stanu. Witosa skazano na półtora roku więzienia. Dlatego otoczenie Witosa zaczęło namawiać go do wyjazdu za granicę. Rankiem 29.11.1931 r. Witos przekroczył granicę. Od początku pobytu na emigracji Witos spotykał się z przedstawicielami władz Czechosłowacji, a zarazem działaczami tamtejszego Stronnictwa Agrarnego. Ułatwiali oni Witosowi nie tylko prowadzenia działalności politycznej i kontrakty z ojczyzną, lecz także służyli gościną i starali się przybliżyć historię oraz kulturę własnego kraju. W ciągu ponad pięciu lat Witos odbył wiele podróży po Czechosłowacji, zwiedzając zabytki, zakłady przemysłowe i gospodarstwa rolne. Córka Witosa, Julia Masiowa, po raz pierwszy spotkała się z ojcem na początku 1934 r. we Keżmaroku. W sierpniu 1935 r., po trzyletniej rozłące, zobaczył wnuki: piętnastoletnią Joannę i czternastoletniego Wincentego. Witosa najczęściej odwiedzali działacze ruchu ludowego. Do uchwalonej w 1935 r. konstytucji kwietniowej Witos odnosił się krytycznie. Witos był pomysłodawcą Wielkiego Strajku Chłopskiego 16-25.8.1937 r. Pobyt Witosa na emigracji został przerwany przez wkroczenie do Czechosłowacji armii niemieckiej 15.3.1938 r. Po powrocie został aresztowany w Siedlcach, po czterech dniach był zwolniony i udał się do Wierzchosławic. Pomimo choroby brał udział w zjazdach Stronnictwa Ludowego.

    W sierpniu 1939 r. zmarła jego żona Katarzyna. Po pogrzebie wyjechał w kierunku Lwowa. Pociąg, którym podróżował, był zbombardowany. 16.9.1939 r. został aresztowany przez gestapo. Niemcy, świadomi jego autorytetu, zaproponowali mu utworzenie polskiego rządu zależnego od III Rzeszy. Witos jednak kategorycznie odrzucił wszystkie niemieckie propozycje. Przebywał w więzieniu w Krakowie, Berlinie. Ponieważ jego stan zdrowia stale się pogarszał, lekarz niemiecki zdecydował o skierowaniu Witosa do sanatorium w Poczdamie. Później przebywał w Krakowie i Zakopanem. Swoją przymusową tułaczkę zakończył w Wierzchosławicach, gdzie znalazł się w areszcie domowym pod stałym nadzorem gestapo. W lipcu 1944 r. niemiecką okupację zastąpił Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego utworzony w Moskwie. Ze względów zdrowotnych Witos odrzucił możliwość wyjazdu do Londynu, ostatecznie pozostał w Polsce. 31.3.1945 r. został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Witos odrzucił wsparcie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Odmowa wynikała z jego nieprzejednanego negatywnego stosunku do narzuconego przez Sowietów rządu w Polsce.

    Wincenty Witos zmarł 31.10.1945 r. Został pochowany w kaplicy rodzinnej na cmentarzu parafialnym w Wierzchosławicach.

 

 

Wincent Witos, „starosta z Wierzchosławic”, díky sebezapření a pracovitosti došel k nejvyšším postům ve státě. Byl mnoholetým vůdcem lidového hnutí, jedním z hlavních budovatelů II. Polské republiky a trojnásobným premiérem.

    Wincent Witos se narodil 21. 1. 1874 v Wierzchosławicích v tarnovském okrese. Pocházel z chudé vesnické rodiny. Byl nejstarším z trojice dětí Wojciecha a Katarzyny, rozené Sroka. Měl dva mladší bratry – Andrzeje a Jana. Edukaci zahájil později než jeho vrstevníci, ve věku deseti let. Avšak s ohledem na složitou materiální situaci nemohl pokračovat ve vzdělávání. V roce 1895 se rozhodl psát jako dopisovatel „Přítele lidu”, svůj první článek „Obrázky z vesnice” napsal pod pseudonymem Maciej Rydz. V letech 1895-1897 absolvoval vojenskou službu v pěchotním pluku v Tarnově, a následně v dělostřeleckém pluku v Krakově. Později se zaměstnal ve svém hospodářství ve Wierzchosławicích. 8. 2. 1998 se oženil s o tři roky starší Katarzynou Tracz. V 1899 roce přišlo na svět jejich první dítě – dcera Julie.

    Na mládí Witose připadlo období utváření lidového hnutí v Haliči. 28. 7. 1895 v Rzeszově vznikla Lidová strana, jejímž cílem byla široce chápaná společenská, hospodářská a politická emancipace sedláků. Witos zůstal jejím členem. Ve své činnosti se soustřeďovala především na současných problémech obyvatel vesnice. Ve svých článcích do „Přítele lidu” se věnoval osvětě, zlepšení podmínek života na vesnici a také národnímu uvědomění obyvatel vesnice. V roce 1907 na sjezdu v Rzeszově Lidová strana byla proměněna na Polskou lidovou stranu, a Witos byl zvolen za člena vedení strany, tj. Vrchní rady. V roce 1908 zůstal poslancem Zemské sněmovny ve Lvově. Přestože neměl parlamentní zkušenosti byl jedním, z aktivnějších poslanců. V roce 1911 byl zvolen poslancem tarnovské oblasti do Státní rady ve Vídní, tuto funkci plnil až do konce I. světové války. Jako stoupenec odpůrců současného předsedy PLS, Jana Stapińského, a vystoupení ze strany v roce 1913, se angažuje v utváření nové politické formace. 2. 2. 1914 vznikla Polská lidová strana „Piast”. Jejím předsedou byl zvolen Jakub Bojko, a místopředsedou Witos. Starostou Wierzchosławic byl Witos od roku 1908 do roku 1931, úřad vykonával pět volebních období.

    28. 6. 1914 v Sarajevu byl zavražděn následník trůnu Rakousko-Uherska, arcikníže František Ferdinand Habsburg. Krátce na to propukla I. světová válka. Witos byl zvolen místopředsedou západní sekce Vrchního národního výboru. Podpořil akci sestavování Polských legií. V únoru 1915 byl přinucen odjet do Švýcarska. Ve Vevey se setkal s Henrykem Sienkiewiczem, a ve Fryburgu s polskými stranickými funkcionáři z německého a ruského záboru. Navázal kontakty se členy Národně-demokratické strany, podporující Ententu – Francii, Rusko a Velkou Británii. Sám byl příslušníkem Národní ligy. Od této chvíle v činnosti Witose a PLS „Piast” začalo postupné odcházení od prorakouské koncepce. V roce 1917 Witos projevil neobvyklou politickou aktivitu, jejímž hlavním cílem bylo získání nezávislosti polského státu. Spolupracoval mj. s politiky Národní demokracie. Přivedlo to prosazení speciální rezoluce na fóru Polského klubu ve Vídni. Poslanec Włodzimierz Tetmajer, člen klubu PLS „Piast”, s podporou Witose přihlásil projekt rezoluce o vzniku polského státu na území všech záborů, s volným přístupem k moři. Hlasovali pro ni lidovci, endeci a socialisté. Witos protestoval proti mírovým jednáním centrálních států s bolševickým Ruskem v Brześci nad Bugem.

    V říjnu 1918 byla zahájena účinná demontáž Rakousko-Uherska. V Haliči tento proces inicioval vznik Národní rady Těšínského Knížectví. 28. 10. 1918 v Krakově poslanci Polského kruhu utvořili Polskou likvidační komisi, která měla fungovat do chvíle převzetí tohoto území celostátní polskou vládou, Wincent Witos, jako lídr PLS „Piast” byl zvolen členem předsednictva, a následně předsedou. Formálně se stal nejdůležitějším politikem území rakouského záboru. Witos bránil polské národní zájmy rovněž v polsko-ukrajinské válce. Když 7. 11. 1918 v Lublinu vznikla Prozatímní lidová vláda Polské republiky s Ignacym Daszyńským v čele, Witos byl jmenován ministrem, avšak tehdy nesouhlasil, aby se stal členem Daszyńského vlády. Situace na polských územích se začala stabilizovat po příjezdu do Varšavy Józefa Piłsudského. 11. 11. 2018 Piłsudský převzal od Regentské rady vojenskou moc na území státu, a tři dny později – civilní. Byla jmenována vláda Jędrzeje Moraczewského. Witos nepřijal nominaci do této vlády s důvodu příliš radikálního společenského programu nově vytvořené vlády.

    Zároveň se získáním nezávislosti se pro PLS „Piast” objevily nové výzvy. Witos byl zvolen předsedou strany. V parlamentních volbách do Zákonodárné sněmovny seskupení Wincenta Witose mělo velký volební úspěch. Witos mnohokrát se ujímal slova ze sejmového řečniště. Věnoval se zejména problematice zemědělství a zahraniční politiky. Základním problémem bylo upevnění hranic státu. Zřízená 23. 6. 1919 vláda Władysława Grabského přežila pouze měsíc. Ohlásila úpadek, když se ukázalo, že během konference ve Spa 5-10. 6. 1919, výměnou za politickou a vojenskou podporu Francie a Velké Británie v konfliktu s bolševickým Ruskem, souhlasila s arbitrážním rozhodnutím Ententy – uznání Curzonové linie východní hranice Polské republiky, darování Vilniusčizny Litvě, nepříznivé rozdělení Těšínského Slezska a Východního Malopolská. Společnost potřebovala impuls. Nová vláda v čele s Wincentem Witosem byla uvedena 24. 7. 1919. Ministerská křesla ve vládě se zmocnili zástupci téměř všech parlamentních seskupení. V souvislosti s rozkazem bolševiků obsazení Varšavy, Witos vyzýval: „musíme se pustit do boje na smrt a život, protože lepší je dokonce smrt než život v okovech, lepší smrt než hanebná poroba”. Nakonec, výsledkem zázraku nad Vislou, oddíly Rudé armády byly poraženy a z velké částí zničeny. V červenci 1921 Witos byl vyznamenán Řádem Orla bílého. Byl to jedno z posledních slov uznání pro premiéra. Slábnoucí vnější ohrožení způsobilo, že ožil partikularismus, vrátily se mezistranické a mezilidské animozity. Vláda Witose přečkala do září 1921.

    V listopadu 1922 se konaly parlamentní volby. PLS „Piast“ mělo spektakulární úspěch, získalo 70 poslaneckých mandátů a 17 senátorských. Maršálkem Sněmovny byl zvolen politik PLS „Piast“, Maciej Rataj. V lednu 1923 po tragické smrti prezidenta Gabriela Narutowicze Witos se postaral o vytvoření trvalé koalice. S ohledem na sejmový zeměpis toho bylo možno dosáhnout pouze spojenectvím středu a pravice. 17 .5. 1923 byla podepsána koaliční dohoda, tzv. lanckoronský pakt. Jeho signatáři byli lídři Lidově-národního svazu, Křesťanské demokracie a PLS „Piast“. 28. 5. 1923 byla vytvořena centropravicová vláda, na čele které stanul Wincent Witos. Hlavním cílem bylo vyrovnání státního schodku pomoci zavedení stabilního systému příjmů. Hyperinflace udeřila především v rolníky a úředníky. Hlavní pokles životní úrovně způsobila rostoucí vlna stávek. Smrtelné oběti stávek byly v Krakově, Boryslavi, Tarnově. Vláda Witose ztratila parlamentní většinu a podala demisi. 19. 12. 1923 prezident Stanisław Wojciechowský zřídil mimoparlamentní úřednickou vládu s Władysławem Grabským v čele. Witos pozitivně zhodnotil výsledky práce své vlády. Bránil rovněž svého ministra vnitra, Władysława Kiernika, kterého levice činila odpovědným za obětí stávek. Vinu za politickou a hospodářskou krizí obviňoval především levici a piłsudczyky.

    Na přelomu dubna a května 1926 odstoupila vláda Aleksandra Skrzyńského. Hospodářská krize způsobila nechuť brát odpovědnost za stát. 10. 5. 1926 prezident jmenoval Wincenta Witose na úřad premiéra. Členy vlády se stali PLS „Piast“, Křesťanská demokracie, Národní dělnická strana a Lidově-národní svaz. Nová vláda narazila na mohutnou kritikou. Piłsudský uznal, že je to nejpříznivější chvíle pro provedení státního převratu. 12. 5. 1926 Piłsudský v čele věrných sobě oddílů vyrazil na Varšavu. Došlo k bojům mezi vládními vojsky a oddíly maršálka Piłsudského. 14. 5. 2026 Piłsudský dobyl celou Varšavu. Rada ministrů se evakuovala do Wilanowa, prezident Wojciechowski opustil Belweder. Cestu do Wilanowa vláda urazila pěšky v doprovodu oddílů plk. Władysława Andersa. Během převratu zahynulo 379 osob, včetně 164 civilistů. Téměř tisíc osob bylo raněných. Změnil se politický systém Polska z parlamentní demokracie na kvazi-parlamentní diktaturu. 31. 5. 1926 Národní shromáždění zvolilo Józefa Piłsudského na prezidenta. Avšak Piłsudský tento úřad nepřijal, šlo pouze o legalizaci převratu. Prezidentem byl zvolen Ignacy Moścický. Byla schválena květnová ústavní novela. Do rozhodné opozice PLS „Piast“ vstoupilo na jaře 1927. Vládnoucí Sanace zřídila Bezpartijní blok spolupráce s vládou. 14 .9. 1927 se utvořila centrolevicová koalice, do které vstoupily: Vesnická strana, Polská socialistická strana, PLS „Wyzwolenie“, PLS „Piast“, Křesťanská demokracie a Národní dělnická strana. Centrolew se dožadoval dodržování ústavy, apolitického soudnictví, vojska a státní správy a také ukončení policejních represí. 29. 6. 1930 v Krakově se konal Kongres obrany práva a svobod lidu, následně 1500 delegátů manifestovalo. Účastníci Kongresu tvrdili, že Polsko „se nachází od čtyř let pod vládou diktatury Józefa Piłsudského“. Když Centrolew ohlásil další protesty, prezident na návrh premiéra rozpustil parlament a vyhlásil volby na 16. 11. 1930. Proto Centrolew utvořil volební blok s názvem Svaz ochrany práva a svobody lidu. Několik hodin později jeho členové byli uvězněni a převezeni do Brzešti nad Bugem a také do věznice v Grójcu.

    Změny v politickém životě Polska po květnovém převratu způsobily sjednocení lidového hnutí. 15. 3. 1931 vznikla Lidová strana, Witos byl zvolen předsedou Vrchní rady. Na podzim 1931 opoziční funkcionáři byli obviněni s přípravy státního převratu. Witos byl odsouzen na rok a půl vězení. Proto okolí Witose ho začalo přesvědčovat, aby odjel za hranice. Ráno 29. 11. 1931 Witos překročil hranici. Od začátku pobytu v emigraci Witos se setkával se zástupci československé vlády, a současně také s funkcionáři zdejší Agrární strany. Usnadňovali Witosowi nejen vedení politické činnosti a kontakty s vlasti, ale rovněž hostili ho a snažili se přiblížit dějiny a kulturu své země. V průběhu pěti let Witos cestoval po Československu, navštěvoval památky, průmyslové závody a rolnická hospodářství. Dcera Witose, Julie Masiowa, se poprvé setkala s otcem na začátku roku 1934 v Kežmaroku. V srpnu 1935, po tříletém rozloučení, se setkal s vnuky: pětiletou Joannu a čtrnáctiletém Wincentem. Witose nejčastěji navštěvovali funkcionáři lidového hnutí. Ke schválené v roce 1935 květnové ústavě Witos zaujímal kritické stanovisko. Witos byl myslitelem Velké lidové stávky 16-25. 8. 1937. Pobyt Witose v emigraci byl přerušen 15. 3. 1938 vstupem německé armády do Československa. Po návratu byl uvězněn v Siedlcích, po čtyřech dnech byl propuštěn a odebral se do Wierzchosławic. I když byl nemocen, účastnil se sjezdů Lidové strany.

    V srpnu 1939 zemřela jeho žena Katarzyna. Po pohřbu odjel směrem do Lvova. Vlak, kterým cestoval, byl zbombardován. 16. 9. 1939 byl uvězněn gestapem. Němci, vědomí si jeho autority, navrhli mu vytvoření polské vlády závislé na III. Říší. Avšak Witos kategoricky odmítl všechny německé návrhy. Pobýval ve vězení v Krakově, Berlíně. Protože jeho zdravotní stav se stále zhoršoval, německý lékař se rozhodl poslat Witose do sanatoria v Postupimi. Později pobýval v Krakově a Zakopaném. Své nucené vyhnanství ukončil ve Wierzchosławicích, kdy pobýval v domácím vězení pod stálým dozorem gestapa. V červenci 1944 německou okupaci nahradil vytvořen v Moskvě Polský výbor národního sjednocení. Ze zdravotních důvodů Witos odmítl možnost odcestovat do Londýna, nakonec zůstal v Polsku. 31. 3. 1945 byl uvězněn Veřejnou bezpečnostní službou. Witos odmítl podporu Prozatímní vlády Národní jednoty. Odmítnutí bylo výsledkem jeho nesmiřitelného negativního vztahu do vnucené Sověty vládě v Polsku.

    Wincent Witos zemřel 31. 10. 1945. Byl pochován v rodinné kapli na farním hřbitově ve Wierzchosławicích.

 

Obrady Rady Republikowej ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX) z 8.12.2023 r. w Wędryni

 Jednání Výkonné rady politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX) z 8. 12. 2023 ve Vendryni

 

Obrady zebrania zagaił i prowadził Bogusław Raszka, 1. zastępca przewodniczącego COEX. Uchwalono wniosek programu: wybory protokolanta, weryfikatora protokołu, komisji mandatowej i komisji uchwał, wybory przewodniczących sekcji narodowych COEX i uchwalenie regulaminów sekcji narodowych COEX, sprawozdanie komisji mandatowej i przyjęcie uchwały. Program zebrania był uchwalony.

    Przebiegły wybory protokolanta, weryfikatora protokołu, komisji mandatowej i komisji uchwał. Na protokolanta zaproponowano Tadeusza Tomana, na weryfikatora protokołu Władysława Dronga, do komisji mandatowej Władysława Niedobę, Bogusława Kaletę, do komisji uchwał Józefa Tobołę, Pawła Wanię. Wnioski były uchwalone.

    Sprawozdanie komisji mandatowej przedstawił Władysław Niedoba. RR COEX jest zdolna do podejmowania uchwał.

    RR COEX wzięła do wiadomości sprawozdanie z działalności COEX od 10.6.2023 r., sprawozdanie Komisji Rewizyjnej COEX, informację o korespondencji doręczonej o odesłanej i przyczynki dyskusyjne.

   RR COEX wybrała Józefa Tobołę przewodniczącym Polskiej Sekcji Narodowej COEX, Arpada Kosára przewodniczącym Węgierskiej Sekcji Narodowej COEX i uchwaliła regulaminy Polskiej Sekcji Narodowej COEX i Węgierskiej Sekcji Narodowej COEX. Upoważniła Radę Wykonawczą COEX przyjąć decyzje w sprawie udziału COEX i poparciu listy kandydackiej w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Zobowiązała sekretarza Rady Wykonawczej COEX zwołać następne obrady Rady Republikowej COEX w sobotę 25.5.2024 r. w Wędryni.

    Na zakończenie przyjęto większością głosów uchwałę RR, którą przeczytał Józef Toboła.

 

Jednání schůze zahájil a řídil Bohuslav Raszka, 1. místopředseda COEX. Byl schválen návrh programu: volba zapisovatele, ověřovatele zápisu, mandátové komise a návrhové komise, volba předsedů národních sekcí COEX a schválení jednacích řádů národních sekcí COEX, zpráva mandátové komise a přijetí usnesení. Program schůze byl schválen.

    Proběhly volby zapisovatele, ověřovatele zápisu, mandátové komise a návrhové komise. Na zapisovatele byl navržen Tadeusz Toman, na ověřovatele zápisu Władysław Drong, do mandátové komise Vladislav Niedoba, Bohuslav Kaleta, do návrhové komise Josef Tobola, Pavel Wania. Návrhy byly schváleny.

    Zprávu mandátové komise přečetl Vladislav Niedoba. RR COEX je usnášeníschopná.

    RR COEX vzala na vědomí zprávu o činnosti COEX od 10. 6. 2023, zprávu Revizní komise COEX, informaci o došlé a odeslané korespondenci a diskuzní příspěvky.

   RR COEX zvolila Josefa Tobolu předsedou Polské národní sekce COEX, Arpáda Kosára předsedou Maďarské národní sekce COEX a schválila jednací řády Polské národní sekce COEX a Maďarské národní sekce COEX. Zmocnila Výkonnou radu COEX přijímat rozhodnutí ve věci účastí COEX a podpoře kandidátní listiny ve volbách do Evropského parlamentu. Uložila tajemníku Výkonné rady COEX svolat příští jednání Republikové rady COEX v sobotu 25. 5. 2024 ve Vendryni.

    Na závěr bylo přijato většinou hlasů usnesení RR, které přečetl Josef Tobola.

 

Sprawozdanie z działalności ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX)

od ostatniego zebrania w dniu 10.6.2023 r. wygłoszone na zebraniu Rady Republikowej  w dniu 8.12.2023

 

W dniu 20.6.2023 r. obradował w Czeskim Cieszynie XVIII Kongres ruchu. Kongres COEX przyjął następującą uchwałę: uchwalił program obrad, uchwalił wybory protokolanta, weryfikatora protokołu, skład komisji mandatowej i komisji uchwał, wziął do wiadomości sprawozdanie z działalności przewodniczącego COEX, wziął do wiadomości informację sekcji narodowych COEX, wziął do wiadomości informację księgowego COEX, wziął do wiadomości wystąpienia gości, wziął do wiadomości wygłoszone przyczynki dyskusyjne, uchwalił program wyborczy i priorytety programowe COEX na okres 6/2023-5/2025, wybrał Zoltana Domonkosa przewodniczącym COEX, wybrał Bogusława Raszkę pierwszym zastępcą przewodniczącego COEX, wybrał 23-osobową Radę Republikową COEX, wybrał 3-osobową Komisję Rewizyjną COEX, wybrał 3-osobowy Sąd Rozjemczy COEX, przekaże opracować, na podstawie autora „Rozprawy nad analizą i syntezą aktualnych nazw Szkolnictwa Polskiej Mniejszości Narodowej (SPMN) w Republice Czeskiej – 2018 r.” inż. Bogusława Kalety, CSc., opinię prawną (analizę) Rozprawy, w celu stwierdzenia, czy w aktualnych, nieujednoliconych nazwach szkół SPMN w RC są naruszane ustawy RC, upoważnia w razie nieobecności przewodniczącego COEX zastępować według § 20, ust. 2 kodeksu handlowego Bogusława Raszkę, dalej Józefa Tobolę, dalej Arpáda Kosára.

    Następnie obradowała Rada Republikowa COEX, która przyjęła następującą uchwałę: 1) uchwaliła wybory protokolanta, weryfikatora protokołu, skład komisji mandatowej i wyborczej i komisji uchwał, 2) wybrała Arpáda Kosára zastępcą przewodniczącego COEX, 3) wybrała Józefa Tobolę zastępcą przewodniczącego COEX, 4) wybrała Tadeusza Tomana sekretarzem Rady Wykonawczej COEX, 5) wybrała 9-osobową Radę Wykonawczą COEX, 6) upoważniła Tadeusza Tomana, członka Rady Wykonawczej COEX, zwołać do 30.9.2023 r. zebranie Rady Wykonawczej COEX.

    W dniu 20.9.2023 r. obradowała w Wędryni Rada Wykonawcza COEX. Oceniła realizację zadań, uchwały Rady Wykonawczej COEX z 28.4.2023 r. były spełnione. Omówiono następujące zadania: a) zebranie Rady Republikowej COEX odbędzie się 8.12.2023 r. w Wędryni, zaproszenie i sprawozdanie z działalności zapewni Tadeusz Toman, posiłek zapewni Bogusław Raszka, zaproszeni będą również członkowie zarządu i rady nadzorczej Koexistencia opp., b) będzie przygotowany regulamin Polskiej Sekcji Narodowej COEX i wybory przewodniczącego i członków sekcji, odpowiedzialny Józef Tobola, c) będzie przygotowany regulamin Węgierskiej Sekcji Narodowej COEX i wybory przewodniczącego i członków sekcji, odpowiedzialny Arpád Kosár, d) włączenie do działalności Ukraińskiej Sekcji Narodowej COEX, odpowiedzialny Józef Tobola,  e) trzeba wzmocnić działalność COEX w gminach, odpowiedzialny Józef Tobola, f) trzeba przeprowadzić analizę prawną możliwości włączenia do podstawowej oferty O2 polskiego programu telewizyjnego – O2 na list nie odpowiedział, odpowiedzialny Władysław Drong, g) punkt programu Kongresu COEX – da opracować, na podstawie autora Rozprawy nad analizą i syntezą aktualnych nazw szkół Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Republice Czeskiej – 2018 r., Bogusława Kalety, opinię prawną (analizę) Rozprawy, w celu ustalenia, czy w aktualnych, nieujednoliconych nazwach szkół Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Republice Czeskiej są naruszane ustawy RC – nie omawiano, musi zgodzić się Kongres Polaków w Republice Czeskiej, h) Urząd Gminy w Łomnej Górnej działa w innym budynku – brak polskiego napisu, odpowiedzialny Władysław Drong. Przyjęto następującą uchwałę: 1) Rada Wykonawcza COEX wybrała protokolantem Tadeusza Tomana, 2) Rada Wykonawcza COEX wybrała weryfikatorem protokołu Władysława Dronga, 3) Rada Wykonawcza COEX ustaliła termin zebrania Rady Republikowej COEX na piątek 8.12.2023 r. w Wędryni, 4) Rada Wykonawcza COEX zobowiązuje Józefa Tobolę informować członków Rady Wykonawczej COEX o realizacji dotąd niespełnionych zadań, 5) Rada Wykonawcza COEX zobowiązuje sekretarza Rady Wykonawczej COEX Tadeusza Tomana zwołać w piątek 8.12.2023 r. zebranie Rady Republikowej COEX i przygotować sprawozdanie z działalności, 6) Rada Wykonawcza COEX zobowiązuje pierwszego zastępcę COEX Bogusława Raszkę przygotować posiłek na 8.12.2023 r.

    W tym samym terminie obradowała Komisja Rewizyjna COEX. Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej COEX był wybrany Stanisław Gawlik. Członkowie Komisji Rewizyjnej COEX uzgodnili, że spotkania członków Komisji Rewizyjnej COEX będą dwa razy w roku, zawsze w terminie zebrania Rady Republikowej COEX. Jeżeli będzie taka potrzeba, zwołane będzie nadzwyczajne spotkanie Komisji Rewizyjnej COEX.

    W dniu 26.10.2023 r. był odesłany list przewodniczącego COEX następującej treści: „Szanowny Pan Władysław Kosiniak Kamysz, przewodniczący Polskiego Stronnictwa Ludowego. Szanowny Panie Przewodniczący, w imieniu ruchu politycznego COEXISTENTIA-SOUŽITÍ-WSPÓLNOTA-EGYUTTÉLÉS-SPIVŽITJA i członków jego Polskiej Sekcji Narodowej pragnę wyrazić gratulacje z okazji wyboru koalicji PSL – Trzecia Droga po polskiego parlamentu. Nasz ruch polityczny działa w interesie mniejszości narodowych w Republice Czeskiej, zwłaszcza polskiej mniejszości narodowej w Województwie Morawsko-Śląskim. Dlatego liczymy na kontynuację współpracy z Polskim Stronnictwem Ludowym. Życzymy Polskiemu Stronnictwu Ludowemu, mamy nadzieję partii rządowej, sukcesów przede wszystkim w trudnej sytuacji gospodarczej i międzynarodowej. Jesteśmy przygotowani współpracować w rozwoju kultury i oświaty w naszym regionie przygranicznym“.

 

Zpráva o činnosti politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX)

od poslední schůze ze dne 10. 6. 2023 přednesená na schůzi Republikové rady dne 8. 12. 2023

 

Dne 10. 6. 2023 jednal v Českém Těšíně XVIII. Kongres hnutí. Kongres COEX přijal následující usnesení: schválil program jednání, schválil volbu zapisovatele, ověřovatele zápisu, složení mandátové a volební komise a návrhové komise, vzal na vědomí zprávu předsedy COEX o činnosti COEX, vzal na vědomí informaci národních sekcí COEX, vzal na vědomí zprávu pokladníka COEX, vzal na vědomí vystoupení hostů, vzal na vědomí přednesené diskusní příspěvky, schválil volební program a programové priority COEX na období 6/2023-5/2025, zvolil Zoltána Domonkose předsedou COEX, zvolil Bohuslava Raszku prvním místopředsedou COEX, zvolil 23-člennou Republikovou radu COEX, zvolil 3-člennou Revizní komisi COEX, zvolil 3-člennou Smírčí komisi COEX, dá zpracovat, na základě autora Rozpravy nad analýzou a syntézou aktuálních názvů škol Polského národnostního školství v České republice – 2018 Ing. Bohuslava Kalety, CSc., právní rozbor (analýzu) dané Rozpravy, za účelem zjištění, zda jsou v jejich aktuálních, nesjednocených názvech škol Polského národnostního školství v České republice porušovány zákony České republiky, zmocnil v nepřítomnosti předsedy COEX zastupováním dle § 20, odst. 2 obchodního zákoníku Bohuslava Raszku, v jeho zastoupení Josefa Tobolu, v jeho zastoupení Arpáda Kosára.

    Následně jednala Republiková rada COEX, která přijala následující usnesení: 1) schválila volbu zapisovatele, ověřovatele zápisu, složení mandátové a volební komise a návrhové komise, 2) zvolila Arpáda Kosára místopředsedou COEX, 3) zvolila Josefa Tobolu místopředsedou COEX, 4) zvolila Tadeusze Tomana tajemníkem Výkonné rady COEX, 5) zvolila 9-člennou Výkonnou radu COEX, 6) zmocnila Tadeusze Tomana, člena Výkonné rady COEX, svolat do 30. 9. 2023 schůzí Výkonné rady COEX.

    Dne 20. 9. 2023 jednala ve Vendryni Výkonná rada COEX. Zhodnotila plnění úkolů, usnesení Výkonné rady COEX z 28. 4. 2023 bylo splněno. Byly projednány následující úkoly: a) schůze Republikové rady COEX se bude konat 8. 12. 2023 ve Vendryni, pozvánky a zpráva o činnosti – zodp.: Tadeusz Toman, občerstvení – zodp.: Bohuslav Raszka, pozvání budou rovněž členové správní rady a dozorčí rady Koexistencia o.p.s., b) bude připraven a schválen jednací řád Polské národní sekce COEX a volby předsedy a členů sekce, zodp.: Józef Tobola, c) bude připraven a schválen jednací řád Maďarské národní sekce COEX a volby předsedy a členů sekce, zodp.: Arpád Kosár, d) zapojení do činnosti Ukrajinskou národní sekci COEX, zodp.: Josef Tobola, e) je nutno posílit činnost COEX v obcích, zodp.: Josef Tobola, f) je nutno provést analýzu z pohledu právních předpisů možnosti zařadit do základní nabídky O2 polský televizní program – O2 neodpověděl, zodp.: Władysław Drong, g) bod programu Kongresu COEX – dá zpracovat, na základě autora Rozpravy nad analýzou a syntézou aktuálních názvů škol Polského národnostního školství v České republice – 2018 Bohuslava Kalety, za účelem zjištění, zda v aktuálních, nesjednocených názvech škol Polského národnostního školství v České republice jsou porušovány zákony České republiky – neprojednáváno, musí souhlasit Kongres Poláků v České republice, h) Obecní úřad v Dolní Lomné působí v jiné budově – není zde polský nápis, zodp.: Władysław Drong. Bylo přijato následující usnesení: 1) Výkonná rada COEX zvolila zapisovatelem Tadeusze Tomana, 2) zvolila ověřovatelem zápisu Władysława Dronga, 3) určila termín Republikové rady COEX na pátek 8. 12. 2023 ve Vendryni, 4) ukládá Josefu Tobolovi informovat členy VR COEX o realizaci dosud nesplněných úkolů, 5) ukládá tajemníkovi Výkonné rady COEX, Tadeuszovi Tomanovi, svolat v pátek 8. 12. 2023 schůzí Republikové rady COEX a připravit zprávu o činnosti, 6) ukládá prvnímu místopředsedovi COEX, Bohuslavu Raszkovi připravit na 8. 12. 2023 občerstvení.

    Ve stejném termínu jednala Revizní komise COEX. Předsedou Revizní komise COEX byl zvolen Stanislav Gawlik. Členové Revizní komise COEX se dohodli, že setkání členů Revizní komise COEX se bude konat dvakrát ročně, vždy v termínu jednání Republikové rady COEX. V případě potřeby bude svoláno mimořádné setkání Revizní komise COEX.

    Dne 26. 10. 2023 byl odeslán dopis předsedy COEX následujícího znění: „Szanowny Pan Władysław Kosiniak Kamysz, przewodniczący Polskiego Stronnictwa Ludowego. Szanowny Panie Przewodniczący, w imieniu ruchu politycznego COEXISTENTIA-SOUŽITÍ-WSPÓLNOTA-EGYUTTÉLÉS-SPIVŽITJA i członków jego Polskiej Sekcji Narodowej pragnę wyrazić gratulacje z okazji wyboru koalicji PSL – Trzecia Droga do polskiego parlamentu. Nasz ruch polityczny działa w interesie mniejszości narodowych w Republice Czeskiej, zwłaszcza polskiej mniejszości narodowej w Województwie Morawsko-Śląskim. Dlatego liczymy na kontynuację współpracy z Polskim Stronnictwem Ludowym. Życzymy Polskiemu Stronnictwu Ludowemu, mamy nadzieję partii rządowej, sukcesów przede wszystkim w trudnej sytuacji gospodarczej i międzynarodowej. Jesteśmy przygotowani współpracować w rozwoju kultury i oświaty w naszym regionie przygranicznym“.

 

Uchwała Rady Republikowej ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX) z 8.12.2023 r.

 Usnesení Republikové rady politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX) ze dne 8. 12. 2023

 

Republikowa Rada COEX / Republiková rada COEX

a)      wybrała protokolantem Tadeusza Tomana, / zvolila zapisovatelem Tadeusze Tomana,

b)      wybrała weryfikatorem protokołu Władysława Dronga, / zvolila ověřovatelem zápisu Władysława Dronga,

c)      wybrała Władysława Niedobę i Bogusława Kaletę członkami komisji mandatowej, / zvolila Vladislava Niedobu a Bohuslava Kaletu členy mandátové komise,

d)      wybrała Józefa Tobołę i Pawła Wanię członkami komisji uchwał, / zvolila Josefa Tobolu a Pavla Waniu členy návrhové komise,

e)      wzięła do wiadomości sprawozdanie z działalności COEX, / vzala na vědomí zprávu o činnosti COEX,

f)        wzięła do wiadomości sprawozdanie Komisji Rewizyjnej COEX, / vzala na vědomí zprávu Revizní komise COEX,

g)      wzięła do wiadomości informację o doręczonej i odesłanej korespondencji, / vzala na vědomí informaci o došlé a odeslané korespondenci,

h)      wzięła do wiadomości przyczynki dyskusyjne wygłoszone w ramach dyskusji plenarnej, / vzala na vědomí diskusní příspěvky přednesené v rámci plenární diskuze,

i)        wzięła do wiadomości informację komisji mandatowej o zdolności obrad, / vzala na vědomí informaci mandátové komise o usnášeníschopnosti schůze,

j)        wybrała Józefa Tobołę przewodniczącym Polskiej Sekcji Narodowej COEX, / zvolila Josefa Tobolu předsedou Polské národní sekce COEX,

k)      wybrała Arpada Kosára przewodniczącym Węgierskiej Sekcji Narodowej COEX, / zvolila Arpáda Kosára předsedou Maďarské národní sekce COEX,

l)        uchwaliła regulamin Polskiej Sekcji Narodowej (dalej PSN) ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX): 1. Działalność sekcji narodowych reguluje § 29 statutu COEX (dalej: statutu), 2. Zgodnie z § 29, ust. 6 statutu przewodniczącego PSN COEX wybiera Rada Republikowa COEX, 3. Zgodnie z § 29, ust. 6 statutu członków PSN wybiera Rada Wykonawcza COEX, 4. Obrady PSN COEX zwołuje przewodniczący PSN COEX, 5. Aby wniosek uchwały PSN COEX był prawomocny, musi go zaakceptować zwykła większość członków PSN COEX obecnych podczas obrad i jednocześnie co najmniej 7 członków PSN COEX, 6. Wniosek uchwały PSN COEX przekazuje przewodniczący PSN COEX niezwłocznie sekretarzowi Rady Wykonawczej COEX, 7. W terminie 10 dni przed obradami Kongresu COEX a o ile jest to konieczne, również przed obradami Rady Republikowej COEX, przekazuje przewodniczący PSN COEX sekretarzowi Rady Wykonawczej COEX, zgodnie z § 29, ust. 3 statutu, sprawozdanie z działalności PSN COEX, 8. Członkowie PSN COEX są zobowiązani dotrzymywać statutu, 9. W spornych wypadkach organem odwoławczym, zgodnie z § 28, ust. 4 statutu, jest Sąd Rozjemczy COEX, / schválila jednací řád Polské národní sekce COEX ve znění: Jednací řád Polské národní sekce (dále PNS) politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX): 1. Činnost národních sekcí upravuje § 29 stanov COEX (dále stanov), 2. V souladu s § 29, odst. 6 stanov předsedu PNS COEX volí Republiková rada COEX, 3. V souladu s § 29, odst. 6 stanov členy PNS COEX volí Výkonná rada COEX, 4. Jednání PNS COEX svolává předseda PNS COEX, 5. Aby návrh usnesení PNS COEX byl právoplatný, musí ho schválit prostá většina členů PNS COEX, kteří jsou přítomní na jednání, a současně nejméně 7 členů PNS COEX, 6. Návrh usnesení PNS COEX předává předseda PNS COEX neprodleně tajemníkovi Výkonné rady COEX, 7. V termínu 10 dnů před jednáním Kongresu COEX, a pokud je to nutné rovněž před jednáním Republikové rady COEX, předává v souladu s § 29, odst. 3 stanov předseda PSN COEX zprávu o činnosti PNS COEX tajemníkovi Výkonné rady COEX, 8. Členové PNS COEX jsou povinni dodržovat stanovy, 9. Ve sporných případech odvolacím orgánem v souladu s § 28, odst. 4 stanov je Smírčí komise COEX,

m)   uchwaliła regulamin Węgierskiej Sekcji Narodowej (dalej WSN) ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX): 1. Działalność sekcji narodowych reguluje § 29 statutu COEX (dalej: statutu), 2. Zgodnie z § 29, ust. 6 statutu przewodniczącego WSN COEX wybiera Rada Republikowa COEX, 3. Zgodnie z § 29, ust. 6 statutu członków WSN COEX wybiera Rada Wykonawcza COEX, 4. Obrady WSN COEX zwołuje przewodniczący WSN COEX, 5. Aby wniosek uchwały WSN COEX był prawomocny, musi go zaakceptować zwykła większość członków WSN COEX obecnych podczas obrad i jednocześnie co najmniej 5 członków WSN COEX, 6. Wniosek uchwały WSN COEX przekazuje przewodniczący WSN COEX niezwłocznie sekretarzowi Rady Wykonawczej COEX, 7. W terminie 10 dni przed obradami Kongresu COEX a o ile jest to konieczne, również przed obradami Rady Republikowej COEX, przekazuje przewodniczący WSN COEX sekretarzowi Rady Wykonawczej COEX, zgodnie z § 29, ust. 3 statutu, sprawozdanie z działalności WSN COEX, 8. Członkowie WSN COEX są zobowiązani dotrzymywać statutu, 9. W spornych wypadkach organem odwoławczym, zgodnie z § 28, ust. 4 statutu, jest Sąd Rozjemczy COEX, / schválila jednací řád Maďarské národní sekce COEX ve znění: Jednací řád Maďarské národní sekce (dále MNS) politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX): 1. Činnost národních sekcí upravuje § 29 stanov COEX (dále stanov), 2. V souladu s § 29, odst. 6 stanov předsedu MNS COEX volí Republiková rada COEX, 3. V souladu s § 29, odst. 6 stanov členy MNS COEX volí Výkonná rada COEX, 4. Jednání MNS COEX svolává předseda MNS COEX, 5. Aby návrh usnesení MNS COEX byl právoplatný, musí ho schválit prostá většina členů MNS COEX, kteří jsou přítomní na jednání, a současně nejméně 5 členů MNS COEX, 6. Návrh usnesení MNS COEX předává předseda MNS COEX neprodleně tajemníkovi Výkonné rady COEX, 7. V termínu 10 dnů před jednáním Kongresu COEX, a pokud je to nutné rovněž před jednáním Republikové rady COEX, předává v souladu s § 29, odst. 3 stanov předseda MNS COEX zprávu o činnosti MNS COEX tajemníkovi Výkonné rady COEX, 8. Členové MNS COEX jsou povinni dodržovat stanovy, 9. Ve sporných případech odvolacím orgánem v souladu s § 28, odst. 4 stanov je Smírčí komise COEX,

n)      upoważniła Radę Wykonawczą COEX decydować w sprawie udziału COEX i wspieraniu listy kandydackiej w wyborach do Parlamentu Europejskiego, / zmocnila Výkonnou radu COEX přijímat rozhodnutí ve věci účastí COEX a podpoře kandidátní listiny ve volbách do Evropského parlamentu,

o)      zobowiązała sekretarza Rady Wykonawczej COEX zwołać następne zebranie Rady Republikowej COEX w sobotę 25.5.2024 r. w Wędryni. / uložila tajemníku Výkonné rady COEX svolat příští jednání Republikové rady COEX v sobotu 25. 5. 2024 ve Vendryni.

 

Obrady Rady Wykonawczej ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX) z 23.2.2024 r. w Wędryni

 Jednání Výkonné rady politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX) z 23. 2. 2024 ve Vendryni

 

Obrady zagaił przewodniczący COEX, Zoltan Domonkos, zebranie prowadził 1. zastępca COEX, Bogusław Raszka. Przebiegły wybory protokolanta i weryfikatora protokołu. Na protokolanta zaproponowano Tadeusza Tomana, na weryfikatora protokołu Bogusław Raszka. Wnioski były uchwalone. Program zebrania przedstawiony we wniosku był uchwalony.

    Sprawozdanie podatkowe za 2023 rok przesłano za pomocą skrzynki danych do Urzędu Skarbowego w Karwinie. Sprawozdanie audytorskie za 2023 rok do Urzędu ds. Finansowania Partii i Ruchów Politycznych w Brnie jest przygotowane. Dyskutowano na temat archiwum COEX umieszczonego w ZG PZKO w Cz. Cieszynie.

     Spotkanie z radnymi COEX odbędzie się w piątek 12.4.2024 r. o godz. 16.00 w Domu PZKO w Milikowie-Pasiekach. Sprawozdanie przygotuje Tadeusz Toman, zaproszenia radnych za pomocą e-mailu. Dyskutowano na temat aprowizacji spotkania z radnymi COEX w dniu 12.4.2024 r. o godz. 16.00 w Domu PZKO w Milikowie-Pasiekach. Wystarczą patyczki, chipsy, kawa i herbata.

   Dyskutowano na temat wyborów do Parlamentu Europejskiego – czerwiec 2024 r. Możliwość zgłoszenia listy kandydackiej omówić z przewodniczącym Kongresu Polaków w Republice Czeskiej. Dyskutowano na temat wyborów wojewódzkich do województwa morawskośląskiego – październik 2024 r. Trzeba omówić możliwość zgłoszenia kandydatów na listę KDU-ČSL, ewentualnie SPOLU. Dyskutowano na temat wyborów senackich w obwodzie Hawierzów-Bogumin – październik 2024 r. Trzeba stwierdzić, kto z kandydatów-Polaków będzie kandydował. W sprawie braku polskiego programu w O2 Czech Republic s.a. napisać list premierowi RC. Dyskutowano na temat aktualnych nazw polskich szkół – przygotować informację na spotkanie radnych. Współpracę z Koexistencia opp. omówili Tadeusz Toman i Władysław Niedoba. W imieniu Węgierskiej Sekcji Narodowej COEX informację przekazał Zoltan Domonkos. Do działalności włączy się Arpád Kosár, który będzie przebywać w Ligotce Kameralnej. Jeśli chodzi o działalność Ukraińskiej Sekcji Narodowej COEX, nie mamy informacji. Bogusław Raszka przedstawił informację o obchodach 100-lecia „Czytelni“ – akademia w październiku 2024 rok, będzie wydana publikacja.

    Zebranie Rady Republikowej COEX odbędzie się w czerwcu 2024 r. po wyborach europejskich. Termin będzie ustalony dodatkowo. Na zakończenie przyjęto uchwałę RW COEX.

 

Jednání zahájil předseda COEX, Zoltan Domonkos, schůzi řídil 1. místopředseda COEX, Bohuslav Raszka. Proběhla volba zapisovatele a ověřovatele zápisu. Na zapisovatele navržen Tadeusz Toman, na ověřovatele zápisu navržen Bohuslav Raszka. Návrhy byly schváleny. Program schůze uveden v návrhu byl schválen

    Přiznání k dani za rok 2023 bylo zasláno pomoci datové schránky na Finanční úřad do Karviné. Auditorská zpráva za rok 2023 pro Úřad pro dohled nad financováním politických stran a hnutí v Brně je připraven. Diskutováno nt. archívu COEX umístěného v HV PZKO v Českém Těšíně.

    Setkání se členy zastupitelstva COEX se bude konat v pátek 12. 4. 2024 v 16:00 h v Domě PZKO Milíkov-Paseky. Zprávu připraví Tadeusz Toman, pozvánky členů zastupitelstva pomoci e-mailu. / Spotkanie z radnymi COEX odbędzie się w piątek 12.4.2024 r. o godz. 16.00 w Domu PZKO w Milikowie-Pasiekach. Sprawozdanie przygotuje Tadeusz Toman, zaproszenia radnych za pomocą e-mailu.

    Diskutováno na téma aprovizace setkání se zastupiteli COEX dne 12. 4. 2024 v 16:00 h v Domě PZKO Milíkov-Paseky. Stačí tyčinky, brambůrky, káva a čaj.Diskutováno na téma voleb do Evropského Parlamentu – červen 2024. Možnost přihlášení kandidátní listiny projednat v předsedou Kongresu Poláků v České republice.

    Diskutováno na téma krajských voleb do Moravskoslezského kraje – říjen 2024. Je nutno projednat možnost přihlášení kandidátů na listinu KDU-ČSL, případně SPOLU. Diskutováno nt. senátních voleb v obvodu Havířov-Bohumín – říjen 2024. Je nutno zjistit, kdo z kandidátů-Poláků se bude voleb účastnil. Ve věci scházejícího polského programu v O2 Czech Republic a.s. napsat dopis premiérovi ČR. Diskutováno na téma aktuálních názvů polských škol – připravit informaci na setkání zastupitelů. Spolupráci s Koexistencia o.p.s. projednali Tadeusz Toman a Vladislav Niedoba. Za Maďarskou národní sekci COEX informoval o činnosti Zoltan Domonkos. Aktivně se do činnosti zapojí Arpád Kosár, který bude pobývat v Komorní Lhotce. Ve věci činnosti Ukrajinské národní sekce COEX nemáme informaci. Bohuslav Raszka sdělil informaci o oslavách 100. výročí „Czytelni“ – slavnost v říjnu 2024, bude vydána publikace.

    Schůze Republikové rady COEX bude v červnu po evropských volbách. Termín bude určen dodatečně. Na závěr byla přijato usnesení VR COEX.

 

Uchwała Rady Wykonawczej ruchu politycznego COEXISTENTIA (dalej COEX) z 23.2.2024 r.

 Usnesení Výkonné rady politického hnutí COEXISTENTIA (dále COEX) ze dne 23. 2. 2024

 

Rada Wykonawcza COEX / Výkonná rada COEX

a)   wybrała protokolantem Tadeusza Tomana, / zvolila zapisovatelem Tadeusze Tomana,

b)   wybrała weryfikatorem protokołu Bogusława Raszkę, / zvolila ověřovatelem zápisu Bohuslava Raszku,

c)   zobowiązała Władysława Dronga przesłać audyt za 2023 rok Urzędowi ds. Finansowania Partii i Ruchów Politycznych, / uložila W. Drongovi zaslat audit za rok 2023 Úřadu pro dohled nad financováním politických stran a hnutí,

d)   zobowiązała sekretarza RW COEX Tadeusza Tomana przesłać list premierowi RC w sprawie O2 Czech Republic a.s., / uložila tajemníkovi VR COEX Tadeuszovi Tomanovi zaslat dopis předsedovi vlády ČR ve věci O2 Czech Republic a.s.,

e)   zobowiązała Władysława Dronga przygotować przykłady na temat dwujęzycznych nazw szkół, / uložila W. Drongovi připravit příklady nt. dvojjazyčných názvů škol,

f)     zobowiązała 1. zastępcę COEX Bogusława Raszkę omówić z przewodniczącym Kongresu Polaków możliwość zgłoszenia listy kandydackiej w wyborach europejskich, / uložila 1. místopředsedovi COEX Bohuslavu Raszkowi projednat s předsedou Kongresu Poláků možnost přihlášení kandidátní listiny v evropských volbách,

g)   zobowiązała Józefa Tobolę omówić z KDU-ČSL – Bogusław Niemiec udział w wyborach wojewódzkich i wyborach senackich, / uložila Josefu Tobolovi projednat s KDU-ČSL – Bohuslav Niemiec účast v krajských volbách a senátních volbách,

h)   zobowiązała przewodniczącego COEX Zoltana Domonkosa poprawić aktywności Węgierskiej Sekcji Narodowej COEX, / uložila předsedovi COEX Zoltánu Domonkosovi zlepšit aktivity Maďarské národní sekce COEX,

i)      zobowiązała 1. zastępcę COEX Bogusława Raszkę określić termin zebrania Rady Republikowej COEX. / uložila 1. místopředsedovi COEX, Bohuslavu Raszkovi určit termín Republikové rady COEX.

 

Rosję zatrzyma ten, kto będzie miał wolę

 Rusko zastaví ten, kdo bude mít vůli

 

Rosję zatrzyma ten, kto do tego będzie miał wolę – powiedział analityk do spraw bezpieczeństwa i wojska, Otakar Foltýn. – Dotychczasowy konflikt na Ukrainie i rosyjską agresję aktualnie można podzielić na cztery części. Od 2014 roku do 24.2.2022 r. to była część hybrydowa, kiedy wszyscy wiedzieli, że Rosjanie są obecni na terenie Ukrainy, ale Ukraińcy nie chcieli, aby się zerwali z łańcucha, a Rosjanie obawiali się sankcji, dlatego ani jedna strona konfliktu zbyt głośno nie mówiła, że to jest konflikt międzynarodowy, aczkolwiek był.

    Kto zatrzyma Rosję? Zatrzyma go ten, kto będzie miał wolę. Aktualnie ją mają Ukraińcy. Ogólna zasada brzmi, że odstraszanie Rosji od agresywnych zachcianek jest pytaniem, czy będziemy chcieć. Rosja ma wynik ekonomiczny na poziomie Włoch lub Brazylii, dlatego w porównaniu z Unią Europejską jest ekonomicznie bardzo słaba. Gdyby były źródła, ukraińska kontrofensywa byłaby skuteczna. Ta się zacięła z powodu brakującej broni. Zachodni sojusznicy są zdania, że to jakoś ugrają z najmniejszym możliwym wysiłkiem.

     Gdyby Ukraińcy dostali broń, ukraińska kontrofensywa byłaby skuteczna. Kiedy teraz tam byliśmy, Ukraińcy Czechom dziękują, ale kiedy przybyliśmy na front, żołnierze mówili, że im Rosjanie ukradli duszę, dlatego nie chcą do domu. Nie mają co powiedzieć swoim żonom i nie umieją bawić się z dziećmi. Intensywność przemocy jest tak ogromna, że powstaje efekt straconej generacji. Oni wiedzą, że za wojnę zapłacą albo życiem albo strasznym cierpieniem psychicznym. Pomimo to ich jedyne pytanie brzmi: dlaczego nam nie dacie broni?

 

Rusko zastaví ten, kdo k tomu bude mít vůli – řekl bezpečnostní a vojenský analytik Otakar Foltýn. – Dosavadní konflikt na Ukrajině a ruská agrese obecně se dají rozdělit na čtyři části. Od roku 2014 do 24. 2. 2022 to byla hybridní část, kdy všichni věděli, že Rusové jsou přítomní na ukrajinském území, ale Ukrajinci nechtěli, aby se urvali z řetězu, a Rusové se obávali sankcí, takže ani jedna strana příliš hlasitě neříkala, že to je mezinárodní konflikt, ačkoliv byl.

   Kdo zastaví Rusko? Zastaví ho ten, kdo bude mít vůli. Aktuálně ji mají Ukrajinci. Obecně platí, že odstrašení Ruska od agresivních choutek je otázkou toho, zda budeme chtít. Rusko má ekonomický výkon na úrovni Itálie nebo Brazílie, takže ve srovnání s Evropskou unii je ekonomicky velmi slabé. Kdyby byly zdroje, ukrajinská protiofenzíva by uspěla. Ta se zadrhla na nedostatku zbraní. Západní spojenci si myslí, že to nějak uhrají s nejmenším možným úsilím.

    Kdyby Ukrajinci dostali zbraně, ukrajinská protiofenzíva by uspěla. Když jsme tam teď byli, Ukrajinci Čechům děkují, ale jakmile jsme dorazili na frontu, vojáci říkali, že jim Rusové ukradli duši, a proto už nechtějí domů. Nemají co říct svým ženám a neumějí si hrát s dětmi. Intenzita násilí je tak obrovská, že vzniká efekt ztracené generace. Oni vědí, že za válku zaplatí buď životem, nebo strašným psychickým utrpením. Přesto jejich jediná otázka zní: proč nám nedáte zbraně?

 

Otakar Foltýn – analityk do spraw wojska i bezpieczeństwa / bezpečnostní a vojenský analytik

 

Wybory samorządowe w Polsce

 Samosprávné volby v Polsku

 

7.4.2024 r. odbędą się w Polsce wybory samorządowe. Ewentualna druga tura w wyborach odbędzie się 14 dni po pierwszej turze, czyli 21.4.2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza przeprowadziła losowanie list wyborczych komitetów, które zarejestrowały listy w co najmniej połowie okręgów wyborczych.

 

7. 4. 2024 se budou konat v Polsku komunální volby. Případné druhé kolo voleb se bude konat 14 dnů po prvním kole, to je 21. 4. 2024. Státní volební komise provedla losování kandidátních listin volebních výborů, které registrovaly kandidátní listiny v nejméně polovině volebních okrsků.

 

Nr 1 – Komitet Wyborczy / Volební výbor Prawo i Sprawiedliwość

Nr 2 – Komitet Wyborczy Wyborców / Volební výbor voličů Konfederacja i Bezpartyjni Samorządowcy

Nr 3 – Koalicyjny Komitet Wyborczy / Koaliční volební výbor Trzecia Droga Polska 2050 Szymona Hołowni – Polskie Stronnictwo Ludowe

Nr 4 – Koalicyjny Komitet Wyborczy / Koaliční volební výbor Lewica

Nr 5 – Koalicyjny Komitet Wyborczy / Koaliční volební výbotr Koalicja Obywatelska

Nr 6 – Komitet Wyborczy / Volební výbor Stowarzyszenie „Bezpartyjni Samorządowcy”

 

Wybory europejskie

 Evropské volby

 

Tegoroczne wybory do Parlamentu Europejskiego odbędą się w różnych państwach Unii Europejskiej w dniach 6-9.6.2024 r. W Republice Czeskiej wybory odbędą się w piątek i sobotę 7-8.6.2024 r. Polacy głosować będą w niedzielę 9.6.2024 r.

 

Letošní volby do Evropského parlamentu se budou konat v různých státech Evropské unie ve dnech 6-9. 6. 2024. V České republice volby se konají v pátek a sobotu 7-8. 6. 2024. Poláci budou hlasovat v neděli 9. 6. 2024.

 

Wybory prezydenta na Słowacji

 Volby prezidenta na Slovensku

 

W sobotę 23.3.2024 r. odbyła się na Słowacji pierwsza tura wyborów prezydenta republiki. O prezydencie Słowacji zadecyduje druga tura w dniu 6.4.2024 r. Awansującymi kandydatami są liberalny prawicowy demokrata Ivan Korčok i autorytatywny lewicowy polityk Peter Pelegrini. W powiatach Komarno i Dunajska Streda pierwsze miejsce uzyskał węgierski polityk Krisztián Forró. Węgierscy wyborcy na Słowacji zadecydują, kto zwycięży w wyborach.

 

V sobotu 23. 3. 2024 proběhlo na Slovensku první kolo voleb prezidenta republiky. O novém prezidentovi Slovenska se rozhodne v druhém kole 6. 4. 2024. Postupujícími kandidáty jsou liberální pravicový demokrat Ivan Korčok a autoritární levicový politik Peter Pellegrini. V okresech Komárno a Dunajská Streda první místo získal Maďarský politik Krisztián Forró. Maďarští voliči na Slovensku rozhodnou, kdo bude vítězem voleb.

 

Wyniki pierwszej tury: / Výsledky prvního kola:

Ivan Korčok – 42,48 %

Peter Pellegrini – 37,05 %

Štefan Harabin – 11,74 %

Krisztián Forró – 2,91 %

Igor Matovič – 2,18 %

Ján Kubiš – 2,03 %

Patrik Dubovský – 0,712 %

Marián Kotleba – 0,56 %

Milan Náhlík – 0,13 %

 

Do drugiej tury wyborów prezydenckich na Słowacji awansowali Ivan Korčok (z lewej) i Peter Pellegrini

 Do druhého kola prezidentských voleb na Slovensku postoupili Ivan Korčok (vlevo) a Peter Pellegrini

 

Zapisy do szkół podstawowych, dzieci z polskich szkół ekscelują w języku czeskim

 Zápis do základních škol, děti z polských škol v češtině excelují

 

W kwietniu przebiegają zapisy do klas pierwszych szkół podstawowych, wyniki zapisów oczekiwane są również w polskich szkołach podstawowych. Jednocześnie ogłoszono wyniki egzaminów wstępnych do szkół średnich w języku czeskim i matematyce, w poszczególnych powiatach, prowadzone przez spółkę Cermat. Polskie szkoły plasują się pod tym względem w ścisłej czołówce – w języku czeskim: Sucha Górna, Karwina-Frysztat, Czeski Cieszyn, Lutynia Dolna, w matematyce: Czeski Cieszyn, Karwina-Frysztat, Sucha Górna i Wędrynia.

    Uczniowie polskich szkół uczą się języka czeskiego jako drugiego języka od klasy drugiej. Pomimo to u egzaminów wstępnych figurują między najlepszymi. Według dyrektorki polskiej szkoły w Suchej Górnej, Moniki Pláškowej, coby wystudiowanego językoznawcy, jest to właśnie tym, że dzieci mówią od mała dwoma językami. – Wielojęzyczne szkoły są dla dzieci korzystniejsze. Specjaliści są zdania, że paralelne nauczanie dwóch języków w szkole wzmacnia rozwój mózgu, myślenie. Przyczynia się, że mózg funkcjonuje trochę inaczej. Nasze dzieci w szkole mówią pięknym językiem polskim bez akcentu, ale również pięknie mówią po czesku, a między sobą dodatkowo gwarą, czyli po naszymu. Mają tę unikatową zaletę, że mogą naturalnie przełączać między językiem czeskim i polskim – mówi dyrektorka szkoły. Według nauczycielki języka czeskiego, Ireny Gregor, dzieci z jej szkoły mówią bardzo dobrze po czesku także dlatego, że język czeski potrzebują do codziennego użytku, kiedy żyją w czeskim środowisku. Większość dzieci zgłasza się do szkół średnich, i dlatego muszą język czeski mieć opanowany, ponieważ z polskich szkół jest w Republice Czeskiej tylko polskie gimnazjum w Czeskim Cieszynie i jedna czesko-polska klasa w Akademii Handlowej w Czeskim Cieszynie.

 

 

W dubnu probíhají zápisy do prvních tříd základních škol, výsledky zápisů jsou očekávány rovněž v polských základních školách. Současně byly oznámeny výsledky přijímacích zkoušek na střední školy v jazyce českém a matematice, v jednotlivých okresech, vedené společností Cermat. Polské školy se umísťují podle toho mezi nejlepšími – v jazyce českém: Horní Suchá, Karviná-Fryštát, Český Těšín, Dolní Lutyně, v matematice – Český Těšín, Karviná-Fryštát, Horní Suchá a Vendryně.

    Žáci polských škol mají češtinu jako druhý jazyk a učí se jí od druhé třídy. Přesto u přijímacích zkoušek figuruji mezi nejlepšími. Ředitelka polské školy v Horní Suché Monika Plášková coby vystudovaná jazykovědkyně je toho názoru, že je to právě tím, že dětí mluví od malička dvěma jazyky. – Vícejazyčné školy všeobecně jsou pro děti prospěšnější. Odborníci se shodují v tom, že paralelní výuka dvou jazyků ve škole posiluje rozvoj mozku, myšlení. Přispívá k tomu, že mozek funguje trošku jinak. Naše děti ve škole mluví krásně polsky bez přízvuku, ale i krásně česky, a mezi sebou navíc nářečím, tzv. po našymu. Mají tu unikátní výhodu, že dokážou přirozeně přepínat mezi češtinou a polštinou – říká ředitelka školy. Podle učitelky českého jazyka Ireny Gregorové si děti z jejich školy vedou v češtině dobře i proto, že tento jazyk potřebují v každodenní komunikaci, když žijí v českém prostředí. Většina dětí se hlásí na střední školy, a proto musí češtinu dobře ovládat, protože z polských škol je v České republice jen polské gymnázium v Českém Těšíně a jedna smíšená česko-polská třída Obchodní akademie v Českém Těšíně.

 

Wykaz statystyczny liczby dzieci zapisanych do klas pierwszych polskich szkół podstawowych w Republice Czeskiej /

Statistický seznam počtu dětí zapsaných do prvních tříd polských základních škol v České republice

 

 

2023 / 2024 *

2022 / 2023 *

2021 / 2022 *

2020 / 2021 *

2019 / 2020 *

2018 / 2019 *

2017 / 2018 *

2016 / 2017 *

2015 / 2016 *

Razem

222

248

235

243

225

250

241

275

249

z tego:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gnojnik

9

14

15

19

17

13

20

19

15

Wędrynia

15

12

13

19

9

16

8

12

13

Bukowiec

8

12

11

6

8

8

11

8

7

Oldrzychowice

5

4

11

5

6

8

3

3

8

Sucha Górna

7

13

6

6

11

6

10

15

4

Trzyniec Dworcowa

18

23

15

21

24

25

18

21

19

Trzyniec Taras

0

0

0

2

2

5

6

8

8

Bystrzyca

19

13

20

22

10

15

17

17

22

Mosty k. Jabłonkowa

7

0

0

2

2

2

3

4

3

Orłowa Lutynia

2

5

2

5

5

1

5

5

3

Lutynia Dolna

5

5

5

3

7

7

3

8

2

Nawsie

2

7

6

5

10

10

8

7

2

Koszarzyska

0

3

0

6

4

2

4

6

1

Hawierzów Błędowice

5

3

4

11

5

5

9

5

4

Karwina Frysztat

15

21

18

20

15

19

18

15

15

Czeski Cieszyn

40

36

36

37

37

41

49

43

60

Czeski Cieszyn Sibica

9

9

9

10

11

8

6

14

12

Stonawa

0

2

4

2

1

4

3

4

3

Gródek

8

10

7

7

5

8

5

8

10

Jabłonków

16

31

18

15

13

25

13

30

17

Ropica / Niebory

7

2

9

5

6

6

7

5

6

Cierlicko

6

6

13

4

3

6

3

8

6

Łomna Dolna

6

5

5

1

2

5

5

2

3

Milików

6

3

3

6

7

0

3

4

3

Olbrachcice

7

9

5

4

5

5

4

4

3

v powiatach:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

powiat Karwina

96

109

102

102

100

102

110

121

112

powiat Frýdek-Místek

126

139

133

141

125

148

131

154

137

*    źródło: Centrum Pedagogiczne dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Czeskim Cieszynie

 

 

Pożegnaliśmy w 2023 roku

 

 

 

Leonard Pietraszek (86) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny / polský divadelní, filmový a televizní herec, Dana Němcová (89) – współzałożycielka Komitetu Obrony Niesprawiedliwie Represjonowanych / spoluzakladatelka Výboru na obranu nespravedlivě stíhaných, Petruška Šustrová  (75) – czeska dysydentka / česká disidentka, Tina Turner (83) – amerykańska piosenkarka rockowa / americká rocková zpevačka, Milan Kundera (94) – czeski pisarz / český spisovatel,

 

inż. Alojzy Farnik (83, Cierlicko), Jadwiga Filipcowa (68, Hawierzów Sucha, pochodząca z Olbrachcic), Stanisława Michnikowa (93, Czeski Cieszyn, pochodząca z Mistrzowic),  RNDr Miklós Duray (Lučenec, założyciel ruchu politycznego Coexistentia-Egyuttélés-Wspólnota), Anna Hajduk (91, Nawsie), Aniela Kaminska (90, Orłowa, emerytowana dyrektorka szkoły), MUDr Stanisław Sikora (72, Czeski Cieszyn), Bohdan Heinz (Orłowa-Lutynia), Amalia Pytlik (92, Olbrachcice), Janina Rzyman (75, Sucha Górna, działaczka MK PZKO), Lidia Jursa (82, Trzyniec), Agata Klus (55, Orłowa-Lutynia, nauczycielka), Růžena Marcolowa (91, Olbrachcice), Tadeusz Siupik (89, Karwina-Raj), Karol Kunschke (82, Karwina-Nowe Miasto), Tadeusz Sodzawiczny (76, Nydek), Edward Kajfosz (76, Kocobędz), Anna Cienciała (84, Jabłonków, emerytowana nauczycielka), mgr Marta Kaim (91, Czeski Cieszyn, emerytowana nauczycielka), Henryk Siwek (93, Sucha Górna, rolnik), Tadek Szymik (członek grupy „Gorole”), Eugeniusz Faja (Sucha Górna), Władysław Czarnecki (zamieszkały w Niemczech, pochodzący z Orłowej-Łazów), inż. Igor Möhwald (56, Orłowa-Miasto), Piotr Zysek (zamieszkały we Francji), Ludmiła Knebel, mgr. Helena Wierzgoń (86, Karwina-Nowe Miasto, emerytowana nauczycielka), Marta Czudek (81, Dąbrowa), Wanda Szebesta (86, Karwina-Raj), Helena Mendrok (90, Trzyniec-Końska), Janina Klus (76, Czeski Cieszyn), Eduard Musiołek (79, Karwina-Mizerów), Helena Trombik (85, Wędrynia), Halina Pasekowa (79, Czeski Cieszyn, aktorka Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego), Ilona Sikora (88, Hawierzów), Emilia Przeczek (80, Hawierzów-Sucha Dolna), Gertruda Rygiel (91, Karwina-Nowe Miasto), Stefania Jaworek (80, Hawierzów), Jadwiga Kania (76, Sucha Górna), Karol Twardzik (82, Karwina), Jan Śniegoń (90, Karwina-Darków, emerytowany nauczyciel), Stanisława Gleta (86, Czeski Cieszyn), Anna Drong (91, Milików), Eduard Stuchlik (78, Karwina), Stanisław Raszka (chórzysta PZŚ „Hutnik”), Marta Nožkowa (81, Czeski Cieszyn), Maria Jakubík (Jabłonków), Roman Badura (85, Rychwałd), Maria Farna (78, Hawierzów-Sucha), Władysław Zientek (92, Trzyniec, chórzysta PZŚ „Hutnik”), Łucja Zawadzka (44, Trzyniec), Kazimierz Stańco (87), Olga Kučerová (83, Karwina-Granice), Karel Švec (Karwina-Raj), Otto Waleczek (81, Karwina-Darków), inż. Jan Waschut (84, Kocobędz), Elżbieta Króliczkowa (90, Czeski Cieszyn-Sibica), Jadwiga Teresa Hruškowa (82, Czeski Cieszyn), Jadwiga Legierska (70, Karpętna), inż. Jadwiga Wiglasz (77, Czeski Cieszyn), Roman Krajczy, DiS (43, Karlové Vary, pochodzący z Orłowej), Bronisław Puchała (75, Karwina), Irena Kotas (87, emerytowana nauczycielka), Władysław Zaremba (86, Hawierzów), Józef Janczyk (94, Trzyniec, działacz „Beskidu Śląskiego”), Franciszek Zielina (81, Trzyniec),  Wanda Słowik (82, Orłowa), Kazimierz Wigłasz (75, Lutynia Dolna), Bronisław Słowik (87, Hawierzów-Sucha), inż. Lidia Czeczotka (65, Czeski Cieszyn), Albert Grzebień (93, Skrzeczoń), Leokadia Kula (85, Trzanowice), Bronisław Rychlik (76, Sucha Górna), Jerzy Rulka (84, Czeski Cieszyn), Erwin Suchanek (83, Czeski Cieszyn), Jan Świder (73), Karel Potoczny (84, Ostrawa), inż. Leszek Foltyn (68, Olbrachcice), Halina Foltyn (90, Czeski Cieszyn, pochodząca z Łazów), Klemens Słowioczek (solista opery w Berlinie), mgr inż. Stanisław Sikora (70, Karwina-Raj), Andrzej Michalik (74, Ligotka Kameralna), Anna Wolna (88, Gródek), Zbigniew Janiurek (69, Karwina-Raj), Wanda Zientek (74, Trzyniec), Józef Łysek (75, Jabłonków), Marta Peszat (83, Karwina, emerytowana nauczycielka), Jan Stebel (75, Gnojnik), Józef Sztrzelczok (73, Karwina), Maria Mec (89, Sucha Górna), Gustaw Raszka (89, Trzyniec-Końska), Irena Stonawska (86, Czeski Cieszyn, pochodząca z Karwiny), Stanisław Gorgol (73, Karwina-Granice), Edward Kapias (83, Trzyniec-Podlesie, zamieszkały w Pradze), Maria Pieczka (85, Karwina-Mizerów, emerytowana nauczycielka), inż. Jerzy Pytlik (75, Karwina), Antoni Polak (Cierlicko), Ludmila Hanzlowa (80, Karwina-Nowe Miasto), PhDr Stanisław Zahradnik, CSc. (91, Trzyniec, historyk, działacz społeczny), Jakub Chrzibek (Olbrachcice), Józef Kufa (86, Mosty koło Jabłonkowa), Józef Böhm (Stonawa), Karol Żurek (99, Czeski Cieszyn), Hildegarda Skurzok (89, Karweina), Maria Szotkowska (99, Jabłonków), Henryk Ryndak (83, Karwina), Wacław Macura (54, Karwina-Raj), Radomir Krygiel (62, Hawierzów-Błędowice), Władysław Ryba (74, Olbrachcice), Karol Filipiec (79, Trzanowice), Helena Siuda (Łąki), Halina Skwarło (65, Karwina-Darków).

 

W Ostrawie i Pradze odbędą się w maju bieżącego roku Mistrzostwa Świata w hokeju, po przeszło dwudziestu latach z udziałem reprezentacji Polski.

 Ostraván és Prágában tartják meg idén májusban a Jégkorong Világbajnokságot, amelyen több mint húszéves szünet után Lengyelország válogatottja is résztvesz

 V Ostravě a Praze se bude konat v květnu letošního roku Mistrovství světa v hokeji, po více jak dvacetileté přestávce za účastí reprezentace Polska.

 

************************************************************************************************************************

Wiadomości-Tudósítások-Zprávy”, wydawca / kiadó / vydavatel: Organizacja Pożytku Publicznego Koexistencia opp. / Koexistencia o.p.s. Közhasznú társaság / Obecně prospěšná společnost Koexistencia o.p.s., IČO: 68899289, adres wydawcy / a kiadó címe / adresa vydavatele: 737 01 Český Těšín / Czeski Cieszyn, Střelniční / ul. Strzelnicza 209/28, rada redakcyjna / szerkesztőbizottság / redakční rada: Tadeusz Toman (redaktor naczelny / főszerkesztő / šéfredaktor), Zoltán Domonkos, Arpád Kosár, Władysław Drong, Bogusław Kaleta, zamknięcie numeru / lapzárta / uzávěrka čísla: 3.4.2024, treść numeru zamieszczona na stronach internetowych www.coexistentia.cz, w formie drukowanego zeszytu gazeta jest przekazywana instytucjom i archiwom, czytelnikom wyłącznie na zamówienie / a kiadvány nyilvánosan elérhető a www.coexistentia.cz honlapon, nyomtatott formában újságunkat intézmények és archívumok számára készítjük, olvasók számára csak megrendelésre / obsah čísla zveřejněn na webových stránkách www.coexistentia.cz, v tištěné podobě jsou noviny poskytovány institucím a archivům, čtenářům pouze na objednávku